در شیرهای معمولی، یک مکانیزم فنر دارد که در حالت نرمال شیر بسته است. وقتی فشار سیستم به مقدار پیش‌تنظیم شده برسد، نیروی سیال بیشتر از نیروی فنر می‌شود و شیر باز می‌گردد تا فشار کاهش یابد. پس از کاهش فشار و بازگشت به محدوده ایمن، شیر بسته می‌شود (بسته شدن خودکار) 

- انواع اصلی شیر اطمینان
1. Spring‑loaded Safety Valve (فنر بازشونده): رایج‌ترین نوع؛ مجهز به فنر، دیسک و نازل است. در انواع گاز/بخار یا مایع می‌تواند طراحی مناسب داشته باشد 
2. Pilot‑operated Safety Valve (پایلوت‌دار): شامل شیر اصلی بزرگ و یک شیر کوچک هدایتگر (پایلوت) است. فشار وارد بر پیستون باعث باز یا بسته شدن شیر اصلی می‌شود. عملکرد دقیق‌تر و ظرفیت تخلیه بالاتر دارد. انواع دیافراگمی و پیستونی دارد .
3. Balanced Bellows Safety Valve (زنگ ضد فشار): دارای بلبول یا کمپرسور برای کاهش تأثیر فشار برگشتی (Backpressure) است. مناسب برای شرایطی که فشار پس از تخلیه ممکن است عملکرد شیر را مختل کند .

برای انتخاب دقیق شیر اطمینان باید به موارد زیر توجه کنید:
• Set Pressure: فشاری که شیر در آن باز می‌شود
• Blowdown: اختلاف بین فشار باز شدن و بستن شیر
• Backpressure: فشار پشت شیر در زمان تخلیه که به دو نوع Superimposed و Built‑up تقسیم می‌شود
• Discharge Capacity: میزان سیالی که شیر می‌تواند در زمان تخلیه عبور دهد
• جنس بدنه: متناسب با نوع سیال و شرایط دمایی (چدن، فولاد کربنی، استیل، آلیاژهای خاص)

- کاربرد شیر اطمینان در صنعت

شیرهای اطمینان در صنایع مختلف کاربرد دارند، از جمله:
• دیگ‌های بخار و مخازن تحت فشار برای جلوگیری از انفجار ناشی از فشار زیاد
• صنایع نفت، گاز و پتروشیمی برای حفظ امنیت تجهیزات گاز و مایع
• صنایع شیمیایی، دارویی و غذایی برای شرایط فرآیندی حساس با فشارهای دقیق
• سیستم‌های HVAC و انتقال بخار و هوای فشرده که نیاز به تنظیم دقیق فشار دارند